Zeszłoroczny laureat prestiżowej architektonicznej nagrody Pritzkera - Jean Nouvel rozpoczął swoją karierę w latach 70 zeszłego wieku. Znany jest przede wszystkim ze szczególnej dbałości o kolor i naświetlenie wnętrz, a także fakturę i formę fasady. Świat architektów ceni Nouvela za proste, lecz niezwykle oryginalne bryły. Międzynarodową sławę przyniósł mu projekt Instytutu Świata Arabskiego (Institut du Monde Arabe). Właśnie tej pracy Jeana Nouvela chcielibyśmy się dzisiaj dokładniej przyjrzeć.

Sam instytut powstawał w roku 1974 jako placówka naukowo badawcza. W roku 1981 ogłoszono międzynarodowy konkurs koncepcyjny na jego siedzibę, który, jak już wiemy, wygrał francuski architekt Jean Nouvel. Instytut wybudowano w Paryżu w latach 1981-1987. Realizacja tej koncepcji traktowana jest jako zawodowy debiut uznawanego dziś twórcy. Projekt stanowi element „Grand Project" prezydenta Francois Mitteranda. Polega on na integracji Francji z Islamem poprzez udzielanie informacji społeczeństwu na temat świata arabskiego, a także prowadzenie badań dotyczących kultury i wartości Islamu.

Charakterystyczną cechą projektów Nouvela jest szukanie nowych ideałów przy jednoczesnym wiernym odzwierciedlaniu ducha epoki i odnoszeniu się do równie inspirującej przeszłości. Doskonale odzwierciedla to koncepcja Institut du Monde Arabe, która łączy modernizm z nowoczesną techniką i bogatą tradycją Bliskiego Wschodu. Budynek położony jest na lewym brzegu Sekwany, na początku bulwaru Saint Germain. 10-piętrowy gmach zbudowany jest ze stali, aluminium i szkła, co tworzy niezwykle nowoczesny efekt. Kształt budynku nie wyróżnia się właściwie niczym szczególnym - jest to prosty w formie sześcian. Jednak cały urok i niezwykłość projektu opiera się na oryginalnej elewacji.

Najbardziej zjawiskowa jest południowa fasada. Pokryta jest ona ażurowym metalowym wzorem kojarzącym się z arabskimi mozaikami. Nouvel zadbał nie tylko o wartości estetyczne, lecz także niezwykłą innowacyjność projektu. W centrum każdego z 242 elementów mozaiki znajduje się, podobnie jak w aparacie fotograficznym, ruchoma przesłona, która otwiera się i zamyka za pomocą fotokomórek w zależności od stopnia nasłonecznienia. Dzięki temu, wewnątrz budynku można zaobserwować niezwykłe efekty świetlne. Architekt przyznaje, że szczególne zamiłowanie do gry świetlnej wywodzi się z jego fascynacji gotyckimi katedrami, gdzie oświetlenie pełni szczególną rolę.

Wewnątrz budynku znajduje się dziedziniec, który wyłożony jest alabastrowymi płytami. Nawiązuje to do stylistyki mauretańskiego osiedla. W sąsiedztwie wejścia ściany pokryte są ozdobnym pismem arabskim. W gmachu instytutu znajduje się biblioteka, wideoteka, muzeum kultury arabskiej, księgarnie i sklep z arabskim rękodziełem. Przedsięwzięcie podkreśla przyjazne stosunki między Francją a światem arabskim. Na nas największe wrażenie robi fakt, że po ponad 20 latach od realizacji projektu, wciąż wyróżnia się on innowacyjnością i świeżością pomysłu.